مطابق ماده 868 قانون مدني مالکيت ورثه نسبت به ماترک، قبل از پرداخت حقوق و ديون متعلق به ترکه از جمله وصاياي تا ثلث ترکه منطبق با ماده 869 مستقر نمي شود و پس از تعيين و اخراج ثلث مابقي ترکه، بين ورثه تقسيم مي شود. اين کار معمولا همزمان با تقسيم ترکه صورت مي گيرد، مع الوصف مانع از طرح ادعاي جداگانه نيست. پس از تنفيذ وصيت در دادگاه يا در صورتي که درخصوص وصيت بين وراث اختلافي نباشد، اما در تعيين و جدا کردن ثلث، با هم توافق نداشته باشند هر يک از وراث، وصي يا موصي له مي تواند از دادگاه درخواست نمايد تا نسبت به تعيين و اخراج ثلث اقدام کند.
الف – اصحاب دعوي
خواهان هر يک از وراث، وصي يا موصي له و خوانده نيز ساير وراث هستند.
ب – مرجع صالح
دادگاه خانواده محل آخرين اقامتگاه متوفي، صالح به رسيدگي است.
ج – ارکان دعوي
وجود وصيت نامه اولين رکن ضروري در طرح اين دعوي است. طرفين در مورد اصالت وصيت نامه اختلافي نداشته باشند و در صورتي که اختلاف داشته يا وصيت مازاد بر ثلث باشد، قبلا دادگاه در اين خصوص رسيدگي و حکم به اصالت وصيت نامه داده و در خصوص مازاد نيز اتخاذ تصميم شده باشد و از متوفي ترکه باقي مانده باشد.
سپس دادگاه با معاينه محل به منظور تطبيق وصيت با اموال، مطابق با ترتيبي که موصي وصيت کرده از ماترک خارج مي گردد. مگر اينکه وصيت مازاد بر ثلث بوده و وراث به مازاد آن توافق نکرده باشند.
که در اين صورت بر اساس ماده 849 قانون مدني و در صورتي که وصيت به ترتيب باشد به همان ترتيب وصيت شده، تا ثلث از اموال خارج مي گردد و در صورتي که وصيت بدون ترتيب باشد از تمام ماترک به اندازه ثلث خارج مي نمايد.
د – مواد استنادي
مواد 849، 868، 869 و 870 قانون مدني در ماهيت و ماده 20 قانون آيين دادرسي مدني و ماده واحده قانون اختصاص برخي از محاکم به امور خانواده در خصوص صلاحيت جهت تحکيم حکم دادگاه مورد استناد قرار مي گيرد.
کميسيون ماده 12 قانون شهري
مطابق ماده 868 قانون مدني مالکيت ورثه نسبت به ماترک، قبل از پرداخت حقوق و ديون متعلق به ترکه از جمله وصاياي تا ثلث ترکه منطبق با ماده 869 مستقر نمي شود و پس از تعيين و اخراج ثلث مابقي ترکه، بين ورثه تقسيم مي شود. اين کار معمولا همزمان با تقسيم ترکه صورت مي گيرد، مع الوصف مانع از طرح ادعاي جداگانه نيست. پس از تنفيذ وصيت در دادگاه يا در صورتي که درخصوص وصيت بين وراث اختلافي نباشد، اما در تعيين و جدا کردن ثلث، با هم توافق نداشته باشند هر يک از وراث، وصي يا موصي له مي تواند از دادگاه درخواست نمايد تا نسبت به تعيين و اخراج ثلث اقدام کند.
الف – اصحاب دعوي
خواهان هر يک از وراث، وصي يا موصي له و خوانده نيز ساير وراث هستند.
ب – مرجع صالح
دادگاه خانواده محل آخرين اقامتگاه متوفي، صالح به رسيدگي است.
ج – ارکان دعوي
وجود وصيت نامه اولين رکن ضروري در طرح اين دعوي است. طرفين در مورد اصالت وصيت نامه اختلافي نداشته باشند و در صورتي که اختلاف داشته يا وصيت مازاد بر ثلث باشد، قبلا دادگاه در اين خصوص رسيدگي و حکم به اصالت وصيت نامه داده و در خصوص مازاد نيز اتخاذ تصميم شده باشد و از متوفي ترکه باقي مانده باشد.
سپس دادگاه با معاينه محل به منظور تطبيق وصيت با اموال، مطابق با ترتيبي که موصي وصيت کرده از ماترک خارج مي گردد. مگر اينکه وصيت مازاد بر ثلث بوده و وراث به مازاد آن توافق نکرده باشند.
که در اين صورت بر اساس ماده 849 قانون مدني و در صورتي که وصيت به ترتيب باشد به همان ترتيب وصيت شده، تا ثلث از اموال خارج مي گردد و در صورتي که وصيت بدون ترتيب باشد از تمام ماترک به اندازه ثلث خارج مي نمايد.
د – مواد استنادي
مواد 849، 868، 869 و 870 قانون مدني در ماهيت و ماده 20 قانون آيين دادرسي مدني و ماده واحده قانون اختصاص برخي از محاکم به امور خانواده در خصوص صلاحيت جهت تحکيم حکم دادگاه مورد استناد قرار مي گيرد.
اخراج ثلث چيست